Tokom 1.460 dana rata u Ukrajini, dvije figure ostale su u centru događaja. Odluke koje su donosili ukrajinski predsjednik Volodimir Zelenskij i prvi čovjek Rusije Vladimir Putin, njihov stil vođenja te njihov položaj na međunarodnoj sceni oblikovali su sukob koji uskoro ulazi u svoju petu godinu.
Ali kako su se dvije ključne ličnosti rata promijenile u protekle četiri godine? Sky News je u analizirao domaći i globalni imidž svakog lidera, kao i način na koji ih je sukob lično promijenio.
Volodimir Zelenskij
Zelenskij je doživio jednu od najdramatičnijih transformacija imidža među savremenim liderima u posljednje četiri godine, od relativno neiskusnog predsjednika do centralnog simbola otpora i demokratskog prkosa.
Iako je njegova glumačka prošlost činila njegov uspon na najvišu funkciju u Ukrajini malo vjerovatnim, u ranim godinama je barem izgledom odgovarao predsjedničkom kalupu.
Često viđan obrijan i u odijelu, fotografije ukrajinskog lidera prije potpune ruske invazije 2022. danas ga prikazuju gotovo dječački u poređenju s očvrsnutim ratnim vođom iz 2026. godine.
Danas se rijetko može vidjeti u nečemu drugom osim u vojnoj odjeći, što je, prema izvještajima, posebno zasmetalo Donaldu Trumpu tokom njihovog neuspješnog sastanka u Bijeloj kući prošle godine.
Zelenskij kod kuće
Na domaćem planu, invazija 2022. donijela je Zelenskom početni rast popularnosti i povjerenja, jer su se Ukrajinci okupili oko svog lidera.
Njegova odluka da ostane u Kijevu i vodi zemlju iz glavnog grada, uprkos ponudama da bude evakuiran radi vlastite sigurnosti, postala je simbol ukrajinskog otpora i dodatno učvrstila njegov kredibilitet.
“Borba je ovdje; treba mi municija, a ne prijevoz”, navodno je rekao američkim zvaničnicima dok se ruski oklopni konvoj dug 35 milja približavao glavnom gradu.
Od tog trenutka, Zelenski je ostao centralna ujedinjujuća figura u Ukrajini, svakodnevno se obraćajući naciji putem video-poruka i posjećujući gradove na prvoj liniji fronta kako bi ohrabrio vojnike.
Kako je sukob odmicao, ekonomski pritisci, zamor od rata i političke kontroverze (uključujući proteste vezane za antikorupcijske institucije i istragu o velikom mitu u energetskom sektoru) doveli su do blagog pada popularnosti, ali on i dalje uživa široku podršku.
Kakav je Zelenskij u svijetu
Njegov međunarodni ugled naglo je porastao nakon 2022. godine. Postao je ne samo lider Ukrajine nego i lice njene diplomatske borbe, obraćajući se parlamentima, svjetskim liderima i javnosti kako bi osigurao stranu podršku.
Predstavljajući rat s Rusijom kao širu borbu između demokratije i autoritarizma, pozicionirao je Ukrajinu kao branitelja evropskih i zapadnih vrijednosti. Bio je uspješan u osiguravanju finansijske i vojne pomoći, te je održavao odnose s ključnim saveznicima tokom rata.
Ipak, ostaju pitanja, posebno iz Evrope, o njegovoj sposobnosti da se obračuna s korupcijom u zemlji, dok je njegov imidž u Rusiji i dalje negativan. Globalno gledano, njegova reputacija ostaje pozitivna.
Zelenskij kao čovjek
Nema sumnje da je rat ostavio dubok trag na njega i njegovu porodicu, kao i na milione Ukrajinaca. U prvim mjesecima rata, njegova porodica je evakuirana na tajne lokacije radi sigurnosti, a ta razdvojenost je ostavila snažan emotivni trag.
Prema riječima prve dame Olene Zelenske, njen suprug danas više cijeni jednostavne stvari, poput komunikacije s porodicom.
“Pošaljite mu fotografiju sina ili mu recite šta je kćerka rekla. To ga sada veoma emotivno dirne. Ranije nije bio toliko osjetljiv na to”, rekla je 2023. godine.
Vladimir Putin
Iako je očekivao da će Ukrajina kapitulirati za nekoliko dana, ruska invazija sada ulazi u petu godinu. U tom periodu, Putinov međunarodni ugled značajno je narušen, do nivoa gotovo potpune izolacije.
Rat u Ukrajini preoblikovao je njegov imidž, unutar zemlje kao ratnog lidera kojeg Rusija “treba” (prema državnom narativu), a međunarodno kao sve izolovaniju i konfliktom obilježenu figuru.
Lično, postao je zatvoreniji i izolovaniji od početka invazije, i po javnim nastupima i po ponašanju, navodeći da se od početka rata “manje šali”.
Putin kod kuće
U Rusiji je njegova popularnost održavana kombinacijom državne propagande, gušenja neslaganja i mobilizacije patriotizma, uprkos ekonomskim problemima i vojnim izazovima.
Njegov rejting je naglo porastao na početku invazije, uz porast patriotskih osjećaja i podrške “odbrani Rusije“.
Iako su sankcije, mobilizacija i ekonomski pritisci donekle umanjili podršku, ankete, i nezavisne i državne, često i dalje pokazuju značajnu podršku među dijelom stanovništva.
Ipak, zbog cenzure i kontrole medija teško je precizno procijeniti stvarno javno mnijenje. Kremlj od 2022. ne traži samo tiho prihvatanje rata, već aktivno učešće i podršku društva.
Opozicione stranke su zabranjene, nezavisni mediji gotovo potpuno ugašeni ili proglašeni “stranim agentima“, a čak i spominjanje rata na način koji odstupa od zvaničnog narativa može dovesti do zatvorske kazne.
Ipak, bilo je i direktnih kritika. Jedna žena pisala je Putinu tražeći objašnjenje zašto je njen osamnaestogodišnji sin, regrut, bio poslan u borbu.
Rastući troškovi života također su pogodili njegov imidž. Osnovne potrepštine – od hrane do goriva i stanovanja – postale su znatno skuplje, uprkos zvaničnim tvrdnjama o ekonomskoj otpornosti.
Putin u svijetu
Izvan granica Rusije, njegov ugled se dodatno pogoršao. Iako su odnosi sa zapadnim vladama bili zategnuti i prije 2022, invazija je dovela do široke diplomatske izolacije.
Putin više ne učestvuje redovno na globalnim forumima kao ranije, a neke zapadne zemlje su u potpunosti prekinule odnose. S druge strane, učvrstio je veze s preostalim saveznicima. Godine 2024. potpisao je sveobuhvatno strateško partnerstvo sa Sjevernom Korejom, a 2025. i s Kinom, uz obećanja o budućim investicijama.
Izuzetak predstavljaju Sjedinjene Američke Države. Nakon perioda bez kontakta tokom mandata Joea Bidena, povratak Donalda Trumpa donio je promjenu tona, nekoliko telefonskih razgovora i sastanak licem u lice na Aljasci ukazali su na pokušaj redefinisanja odnosa dviju sila.
Putin kao čovjek
Kao i kod Zelenskog, nema sumnje da su četiri godine rata ostavile snažan lični trag. Na konferenciji za novinare krajem 2024. izjavio je da ga je rat promijenio, da se “manje šali“ i da je “skoro prestao da se smije“.
Također je rekao da njegova sreća neće biti potpuna dok se sve ruske snage ne vrate s fronta.
Čini se i da je postao fizički i društveno izolovaniji tokom rata, s manje spontanih javnih susreta i manje putovanja u inostranstvo u poređenju s periodom prije rata, piše Sky News.
Argument.ba
