Portal Brilliant Maps objavio je mapu i podatke koji prikazuju približni BDP po glavi stanovnika u evropskim državama krajem 19. vijeka.
Podaci otkrivaju jasnu podjelu Evrope na tri nivoa, dok su zapadne sile ubrzano industrijalizirale, Balkan je bio pretežno agrarna periferija.
Prema ovim procjenama, naš region je bio među najsiromašnijim dijelovima kontinenta:
Hrvatska (2.124 $): Kao dio Austro-Ugarske, Hrvatska je tada bila najrazvijenija u regiji. Razvoj je bio primjetan u urbanim centrima i u blizini trgovačkih luka poput Trsta i Rijeke, dok je unutrašnjost još uvijek zavisila od poljoprivrede.
Bosna i Hercegovina (1.538 $): Bosna i Hercegovina je bila na samom dnu evropske ljestvice. Austrougarska uprava je tek počela eksploataciju rudnih bogatstava i gradnju osnovnih puteva, dok je nepismenost bila ogromna.
Srbija (1.450$): Mlada kraljevina tek je počinjala graditi modernu ekonomiju. Izvozila je mahom sirovine i stoku, boreći se s hroničnim nedostatkom kapitala.
Crna Gora (cca 1.736$): Zbog nepristupačnog terena i stalnih ratova za oslobođenje, Crna Gora je bila ekonomski najizolovanija država Balkana.
Ko su bili europski giganti?
Mapa pokazuje i zemlje koje su tada dominirale kontinentom:
- Velika Britanija (6.429 $): Nedostižni lider, čije je bogatstvo dolazilo iz kolonijalnog carstva i dominacije na morima.
- Švicarska (6.307 $): Iznenađenje za mnoge – razvijena zahvaljujući preciznoj mehanici, tekstilnoj industriji i rastu bankarskog sektora.
- Belgija (4.752 $), Holandija (4.215 $) i Njemačko Carstvo (3.832 $): Industrijsko jezgro Evrope, bogato ugljem, čelikom, globalnom trgovinom i naučnim inovacijama.
- Francuska (3.535 $) i Skandinavske zemlje činile su srednji sloj, sa sporijim demografskim rastom i velikim udjelom seoskog stanovništva.
Ova historijska perspektiva pokazuje koliko je Balkan bio ekonomski zaostao u odnosu na zapadnu i sjevernu Evropu, što je imalo dugoročne posljedice na razvoj regije.
Argument.ba
